Genel Cerrahi

Genel Cerrahi

Genel cerrahi alanı, ilaçla tedavisi sağlanamayan hastalıklarda, organın çıkarılması ya da cerrahi olarak tedavi edilmesini sağlayan tıp dalıdır. Genel cerrahi alanında sıklıkla obezite cerrahisi, endokrin cerrahisi, sindirim sistemi organları cerrahisi, karaciğer ve safra kesesi cerrahileri, pankreas cerrahisi ve meme cerrahisi gerçekleştirilmektedir. Bu alanda insan vücudunda bulunan her sistemle ilişkili cerrahiler gerçekleştirilebilir. Dolayısıyla genel cerrahi alanı, her sistemi inceleyen özel alanlarla birlikte çalışmaktadır. Genel cerrahi uzmanları, hastalığın bulunduğu organa göre dahiliye, gastroenteroloji, jinekoloji, onkoloji, göğüs cerrahisi, kardiyovasküler cerrahi, obezite cerrahisi ve endokrinoloji gibi uzmanlık alanlarıyla iş birliği içinde çalışmaktadır. Genel cerrahi alanında sıklıkla tiroid hastalıkları, mide problemleri, bağırsak hastalıkları, hemoroid, kıl dönmesi, kasık fıtıkları, karın fıtıkları, anal fistüller, karaciğer ve pankreas hastalıkları değerlendirilmektedir. Belirti ve tanı süreçleriyle ilgili güncel ve kişiye özel bilgi için hekiminize danışmanız önemlidir.

Transplantasyon Cerrahisi (Organ Nakli)

Transplantasyon cerrahisi (organ nakli), bir organın bir vücuttan çıkarılarak başka bir organın yerine yerleştirilmesi için gerçekleştirilen operasyondur. Verici vücut (donör) ve alıcı vücut kimi zaman aynı da olabilir. Ayrıca donör vücut canlı olabileceği gibi kadavra da olabilmektedir.

Günümüzde en sık nakli yapılan organlar böbrekler, karaciğer, kalp, pankreas, akciğerler ve uterus (rahim) olarak sıralanabilir. Transplantasyon cerrahisinin sonucunu etkileyen faktörlerden biri, nakledilen organın alıcı vücutta immun cevaba neden olup olmadığıdır. Donör ve alıcı arasındaki eşleşmenin uygunluğu, sürecin seyri açısından önemli bir etkendir. Bazı durumlarda bağışıklık sistemini baskılayan ilaçların kullanımıyla ortaya çıkabilecek immun yanıtlar önlenebilir.

Transplantasyon cerrahisinin alıcının özelliklerine göre değişkenlik gösteren birkaç türü vardır. Otogreft, alıcı ve donörün aynı vücut olması durumudur. Örneğin; yanık sonrası yapılan deri greftleri, bypass cerrahilerinde kullanılan damar greftleri bireyin kendi vücudundan alınarak ihtiyaç duyulan yere yerleştirilmesiyle gerçekleştirilir. Ayrıca ekstremitelerde yapılan bazı cerrahilerde de çıkarılan eklem başka bir eklem yerine yerleştirilerek cerrahi yapılır. Sıklıkla çıkarılan ayak ve ayak bileği eklemi, diz eklemi yerine yerleştirilir. Allogreft, donör ve alıcının aynı türe ait farklı vücutlar olduğu durumdur. Donör canlı bir insan vücudu olabileceği gibi, beyin ölümü gerçekleşmiş bir hasta veya bir kadavra da olabilir. Allogreft uygulanan durumlarda karşılaşılabilecek en önemli sorunlardan biri dokunun alıcı vücut tarafından reddedilmesidir. Ksenogreft, donör ve alıcının farklı iki türden olması durumudur. Günümüzde farklı türdeki donörden insana yapılan transplantasyona örnek olarak sıklıkla gerçekleştirilen domuz kalp kapağı nakli cerrahisi verilebilir.

Günümüzde transplantasyon cerrahisi uygulanabilen bazı organ ve dokular ile donör türleri belirlenmiştir. Kalp nakli hem kadavra hem canlı donörden gerçekleştirilebilir. Akciğer nakli yalnızca kadavra donörden gerçekleştirilir. Mide, pankreas ve penis nakli yalnızca kadavra donörden gerçekleştirilebilir. Böbrek, testis ve kemik nakli hem canlı hem de kadavra donörden gerçekleştirilebilir. Kan damarları ve kemik iliği nakli otogreft ile veya kadavra donör ile sağlanabilir.

Doku ve organ bağışı herkes tarafından yapılabilir. Beyin ölümü gerçekleşen bir birey organ bağışında bulunmuşsa, nakil işlemi gerçekleşene kadar donör vücut uygun şartlarda bekletilebilir. Organ nakli için makineye bağlı şekilde dolaşımı ve solunum fonksiyonları devam ettirilen bireyin organlarının fonksiyon kaybına uğramaması amaçlanır. Doku nakli için genellikle böyle bir işleme gerek yoktur. Çoğu doku (kornea hariç) canlı vücuttan alındıktan sonra uygun şartlar altında saklanarak greft için korunabilir.

Endokrin Cerrahisi

Endokrin cerrahisi alanı, vücudumuzda bulunan endokrin bezlerin (tiroid bezi, paratiroid bezi, pankreas, böbrek üstü bezi) hastalıklarının değerlendirilmesini ve gerektiğinde cerrahi tedavisini kapsar. Tiroid bezine ait guatr, tiroid kanserleri, tiroid nodülleri gibi durumlar için cerrahi işlem uygulanabilir. Paratiroid bez için paratiroid kanserleri veya bezin fazla çalışması (hiperparatiroidi) durumlarında cerrahi işlem uygulanabilir. Böbrek üstü bezin kanserlerinde (adrenokortikal kanserler), Addison ve Cushing Sendromu gibi böbrek üstü bezini ilgilendiren hastalıklarda cerrahi işlem uygulanabilir. Pankreasın endokrin bölümünü içeren pankreas hastalıkları da (insulinoma, gastrinoma, karsinoid sendrom vb.) endokrin cerrahisi kapsamında değerlendirilebilir.

Guatr cerrahisi, tiroid bezinin tedavisinde sıklıkla uygulanan cerrahi yöntemdir. Cerrahinin endikasyonları, tiroid bezinin büyüyerek solunumu zorlaştırması, tiroid bezinde kanser şüphesi olan nodüllerin bulunması ve ilaç kullanımının uygun olmadığı guatr vakaları olarak sıralanabilir. Guatr ameliyatında boynun ön kısmından yapılan küçük bir insizyon ile girişim gerçekleştirilir. Tiroid bezi üzerinde bulunan nodüller temizlenerek çıkarılabileceği gibi, bezin tamamı da çıkarılabilir. Ameliyat sonrası izlenebilen komplikasyonlardan biri ses kısıklığıdır. Operasyon sırasında ses tellerinin çalışmasını sağlayan sinirler, tiroid bezinin oldukça yakınında seyrettiği için kısmen etkilenebilir. Deneyimli cerrahi ekipler tarafından uygulanan gelişmiş cerrahi teknikler, bu tür komplikasyon risklerinin azaltılmasına katkı sağlayabilir. Ameliyat sonrasında hastanın insizyon yerinde bulunan dren genellikle ilk günün sonunda çıkarılır. Hastalar gerekli değerlendirmeler yapıldıktan sonra oral yolla beslenebilir. Tiroid bezinin tamamı çıkarılan hastaların, yaşamları boyunca tiroid bezinin fonksiyonunu üstlenen bir ilaç kullanmaları gerekebilir.

Cushing Sendromu, böbrek üstü bezinin normalden fazla kortizol hormonu üretmesine bağlı gelişen bir hastalıktır. Cushing sendromu bulguları arasında obezite, buffalo hörgücü, aydede yüz, pembe cilt görünümü, abdominal deri çatlakları (strialar), kadınlarda amenore (adet görmeme), depresyon, hipertansiyon ve insülin direnci sayılabilir. Bu hastalığın tedavisinde genellikle kortizol seviyesinin düşürülmesine yönelik medikal tedavi uygulanır. İlaç tedavisiyle yeterli yanıt alınamayan hastalar için cerrahi tedavi de bir seçenek olabilir. Hastalığın temel nedenine göre uygulanacak cerrahi yöntem değişiklik gösterir. Hastalık hipofiz bezinde bulunan bir adenoma bağlı olarak geliştiyse hipofiz cerrahisi ile adenom