Boyun Fıtığı (Servikal Disk Hernisi): Nedenleri, Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri

Boyun Fıtığı Nedir, Nedenleri ve Tedavi Yöntemleri

Boyun fıtığı yaygın rahatızlıkların başında gelir. İnsanları ayakta tutan ve hareket etmesini sağlayan yapı taşlarından bir tanesi de omurgalardır. Omurgalar baş kısımdan başlayarak, birbiri üzerine dizilmiş düzenli kemiklerden oluşmaktadır. Bu kemikler ise içerisinde omuriliği de saklar. Vücudumuzun bu bölgesi son derece önemli merkezlerden bir tanesidir.

Omurlara ve omurgalara alınan darbeler veya meydana gelen rahatsızlıklar tedavi edilmezse kişinini felç kalma ihtimaline kadar bir takım riskler de mevcuttur. Kişinin omurgalarında dış etkenlere ve yaşlanmaya bağlı olarak rahatsızlıklar meydana gelebilir. Bu rahatsızlıklardan bir tanesi Boyun Fıtığı (Servikal Disk Hernisi) hastalığıdır. Peki Boyun Fıtığı Nedir, Boyun Fıtığının Nedenleri Nelerdir gelin birlikte inceleyelim.

Boyun Fıtığı Nedir ?

İnsanların vücudunda baştan başlayarak kuyruk sokumuna kadar giden omurgalar vardır. Bu omurgalar omur adı verilen kemiklerden oluşur. Boyun bölgesinde ise, her sağlıklı insanda 7 adet omur bulunur. Kişinin omurlarının arasında yer alan ve hareket etmesini sağlayan yumuşak dokulu yapıya ise disk adı verilir. Bu yumuşak doku kemikler arasında amortisör görevi görerek kişinin hareket etmesine yardımcı olur.

Fakat bazı sebepler yüzünden, – bunlar; yaşanan travmalar, zorlanma durumu, kaza geçirilmesi, yaşlanma sebebiyle disklerde meydana gelen su ve yapı kayıpları, olabilir.- Kişinin disklerinde meydana gelen işlev kaybı sebebiyle sorunlar meydana gelebilir. Bu sorunlar, diski çevreleyen dokuyu yırtıp yumuşak dokunun dışarı taşmasına neden olabilir. İşte bu dışarı taşma durumuna halk arasında boyun fıtığı tıp alanında ise Servikal Disk Hernisi denmektedir. Boyun Fıtığı Nedir kısa ve net olarak bu şekilde açıklanabilir.

Boyun Fıtığının Nedenleri Nelerdir ?

Bir bireyde belli nedenler sonucunda boyun fıtığı meydana gelebilir. Fıtık tedavi edilmesi gereken bir rahatsızlıktır. Kişinin yaşamını ciddi ölçüde kısıtlayabilir ve zorlaştırabilir. Boyun Fıtığının Nedenleri Nelerdir birçok kişi tarafından merak edilerek araştırılır. Gelin nedenlerini birlikte inceleyelim.

• Yaşanan trafik kazaları,

• Düşme,

• Kişinin masa başında uzun süreli olarak çalışması,

• Uzun süre cep telefonuna bakılması,

• Telefonu kişinin gözlerinin bulunduğu konumdan daha aşağı tutarak kullanması,

• Kişinin ani hareketlerde bulunması,

• Kişinin ağırlık kaldırırken yanlış hareketlerde bulunması,

gibi durumlar boyun fıtığına sebep olabilir. Fakat boyun fıtığı birçok insan tarafından fark edilmez. Çünkü bu hastalığın net bir nedeni bulunmamaktadır. Bu hastalık ortaya çıktıktan sonra, neyin sonucunda meydana geldiği tespit edilemeyebilir. Genellikle insanların fark edemediği yalnızca ağrı olarak düşündüğü fıtık ile birlikte uzun yıllar boyu yaşadığı da görülmüştür.

Boyun Fıtığı Tehlikeli midir ?

Boyun fıtığı, gerekli önlemler alınmadığı ve süreç doğru yönetilmediği takdirde bazı ciddi durumlara yol açabilme potansiyeli taşıyan bir rahatsızlıktır. Fıtıklaşan disk dokusu omurilik veya çevredeki sinir köklerine baskı yaparsa; boyun ağrısı, kollarda uyuşma ve karıncalanma, kollarda kuvvetsizlik, yürüme ve denge güçlüğü ile mesane/bağırsak kontrolünde değişiklikler gibi belirtiler gözlenebilir. Nadir görülen ileri düzey vakalarda felç riskinden de bahsedilmektedir.

Bununla birlikte belirtilmesi gereken önemli bir nokta, boyun fıtığı vakalarının büyük bir kısmının ameliyatsız yöntemlerle yönetilebildiğidir. Doktor kontrolünde uygulanan istirahat, ilaç tedavisi, fizik tedavi ve gerekiyorsa enjeksiyon uygulamaları ile şikayetler büyük oranda kontrol altına alınabilmektedir. Bu yöntemlerden sonuç alınamayan durumlarda ise omurilik veya sinirler üzerindeki baskıyı gidermek amacıyla cerrahi seçenekler değerlendirilebilir.

Boyun Fıtığının Belirtileri Nelerdir ?

Her hastalıkta olduğu gibi boyun fıtığı rahatsızlığında da kişinin vücudu bir takım sinyaller ve belirtiler göstererek, bir sorun olduğunu anlatmaya çalışır. Boyun Fıtığının Belirtileri Nelerdir şu şekilde sıralanabilir.

• Kollarda ağrı oluşması,

• Kollarda uyuşma hissi,

• Kollarda güçsüzlük hissi,

• Dengesizlik yaşanması,

• İnme işlemlerinde özellikle merdivenlerden inerken zorluk yaşanması,

• Yürümelerde bozukluklar,

gibi belirtiler görülebilir.

Boyun Fıtığına Kimler Yakalanabilir ? Risk Faktörleri Nelerdir ?

Boyun fıtığı teorik olarak her yaştan ve her kesimden kişide görülebilen bir rahatsızlıktır. Ancak bazı özellikler ve yaşam koşulları bu rahatsızlığın ortaya çıkma olasılığını artırabilmektedir. Bu risk faktörlerinden bazıları şu şekilde sıralanabilir:

• Yaş: İlerleyen yaşla birlikte disklerdeki su ve elastikiyet kaybı arttığından boyun fıtığı olasılığı da yükselebilir.

• Ailesel yatkınlık: Ailesinde boyun fıtığı öyküsü bulunan kişilerde bu rahatsızlığın görülme olasılığı daha fazla olabilir.

• Geçirilmiş travmalar: Düşme, trafik kazası gibi darbeler disk dokusunun yırtılmasına ve fıtıklaşmasına yol açabilir.

• Fazla kilolu olma: Vücut ağırlığının fazla olması omurga üzerindeki yükü artırarak disklerin daha çabuk yıpranmasına neden olabilir.

• Yanlış duruş ve pozisyonlar: Uzun süre hatalı şekilde oturmak, durmak veya uyumak omurga üzerindeki baskıyı artırabilir.

• Uzun süre masa başında çalışma veya araç kullanma: Kamyon şoförleri, bilgisayar başında uzun süre çalışan kişiler bu grupta değerlendirilebilir.

• Ağır kaldırma gerektiren iş veya sporlar: Yanlış teknikle ağırlık kaldırmayı gerektiren meslekler veya sporlar (halter, boks gibi) riski artırabilir.

Yukarıdaki belirtilerden herhangi birini fark eden kişilerin bir uzman hekime başvurarak değerlendirilmesi önem taşımaktadır.

Boyun Fıtığından Korunmak İçin Nelere Dikkat Edilmeli ? Riskli Pozisyon ve Hareketler Nelerdir ?

Boyun fıtığı oluşumunu tamamen önlemek mümkün olmasa da, bazı yaşam tarzı düzenlemeleri ile omurga üzerindeki yükün azaltılması ve riskin sınırlandırılması hedeflenebilir. Bu kapsamda dikkat edilebilecek bazı noktalar şöyledir:

• Sağlıklı bir vücut ağırlığının korunmaya çalışılması,

• Düzenli uyku düzeninin sağlanması,

• Boyun ve sırt kaslarını güçlendirmeye yönelik düzenli hareket/egzersiz alışkanlığı,

• Otururken, dururken ve uyurken doğru duruş pozisyonlarına özen gösterilmesi,

• Uyku sırasında boyun eğrisine uygun, ne çok yüksek ne çok alçak bir yastık seçilmesi,

• Ağırlık kaldırırken sırt yerine dizlerin kırılması ve yükün bacaklara aktarılması,

• Boynun ani ve aşırı şekilde öne-arkaya veya yanlara zorlanmasından kaçınılması.

Yukarıda sayılan yanlış pozisyon ve hareketlerden uzak durulması, omurga sağlığının korunmasına destek olabilir.

Boyun Fıtığı Tanısı Nasıl Konur ?

Hayatı kısıtlayıcı belirtiler fark eden kişilerin ilk yapması gereken işlemlerden bir tanesi bir doktora gidip muayene olmaktadır. Muayeneye gitmeden önce Boyun Fıtığı Tanısı Nasıl Konur herkes tarafından merak edilmektedir. Eğer bir kişide boyun fıtığı var ise doktor kontrolüne gitmesi ve muayene olması gerekmektedir. Tanılama sürecinin ilk basamağı muayenedir. Ardından doktorun gerekli görmesi durumunda,

• Grafi,

• BT (Bilgisayarlı tomografi),

• MRG (Manyetik Rezonans Görüntüleme),

gibi görüntüleme yöntemleri ile tanı konulabilir. Ayrıca bazı durumlarda EMG yani sinir testi de yapılmaktadır.

Boyun Fıtığı Tedavi Yöntemleri Nelerdir ?

Boyun Fıtığı Tedavi Yöntemleri Nelerdir diye bakıldığında birçok tedavi yöntemi görebiliyoruz. Bu yöntemler arasında cerrahi olmayanlar ve cerrahi olanlar şeklinde ikiye ayrılan yöntemler bulunmaktadır. Cerrahi olmayan yöntemlerde arasında;

• Boyunluk kullanımı,

• İstirahat etme,

• İlaç kullanımı,

• Fizik tedavi yöntemi,

• Egzersiz yapma,

• Epidural steroid enjeksiyon uygulaması,

• Germe ve çekme uygulaması,

• Sıcak uygulama yapılması,

• Soğuk uygulama yapılması,

• Masaj yapımı,

gibi yöntemler bulunmaktadır. Eğer bu yöntemlerden yanıt alınmazsa cerrahi operasyonlara başvurulmaktadır.

Fizik Tedavinin Boyun Fıtığındaki Yeri

Fizik tedavi, cerrahi olmayan tedavi yöntemleri arasında en sık başvurulanlardan biridir. Doktor ve fizyoterapist gözetiminde planlanan fizik tedavi programları ile şu hedeflere ulaşılması amaçlanabilir:

• Ağrının azaltılmasına destek olmak,

• Hareket açıklığının korunmasına yardımcı olmak,

• Boyun kaslarının güçlendirilmesi,

• Olası komplikasyonların önüne geçilmesi.

Bu kapsamda kullanılabilen bazı yöntemler arasında masaj, elektrikli stimülasyon uygulamaları, manuel terapi teknikleri ve hekim/fizyoterapist tarafından belirlenen egzersiz programları yer alabilir. Uygulanacak yöntem ve süre, hastanın klinik durumuna göre uzman tarafından belirlenmelidir.

Boyun Fıtığı Nasıl Geçer ?

Meydana gelmesinin ardından kişilere ciddi şekilde ağrı veren boyun fıtığı, hayatı zorlaştıran ve kısıtlayan etkiler de yaratabilir. Bu gibi olumsuz durumların ardından hayat kalitesi ciddi şekilde düşen hastaların Boyun Fıtığı Nasıl Geçer sorusunu merak ettiklerini ve araştırdıklarını görüyoruz. Bu rahatsızlığın tedavisindeki amaç, kişide oluşan olumsuzlukların, ağrıların azaltılarak hayat kalitesinin desteklenmesidir. Bu sebeple birden fazla tedavi yöntemi bulunur. Bu tedavi yöntemlerinden bazıları ilaçsız ve ameliyatsız yöntemler olarak bilinir. Fizik tedavileri, egzersizler, soğuk sıcak uygulamaları gibi yöntemlerle olası hafif etkilerin azaltılmasına destek olunabilir.

Meydana gelen ağrılar ise bu kez medikal olarak ilaç tedavileri ile azaltılmaya çalışılır. Ağrı kesiciler, kas gevşeticiler kullanılarak beraberinde fizik tedavi ve egzersizler hayata dahil edilebilir. Bu iki yöntemle de eğer fıtık belirtileri ve komplikasyonları geçmiyor ise son olarak cerrahi müdahale değerlendirilebilir.

Tedavi Edilmeyen veya İlerleyen Fıtıkta Görülebilecek Durumlar

Boyun fıtığı vakalarının büyük çoğunluğu istirahat, ilaç tedavisi ve egzersiz gibi yöntemlerle olumlu şekilde yönetilebilmektedir. Ancak bazı durumlarda, özellikle tedavi süreci ihmal edildiğinde, fıtık ilerleme gösterebilir ve daha belirgin şikayetlere yol açabilir. İlerlemeye işaret edebilecek bulgular arasında şunlar sayılabilir:

• Boyun, kol ve ellerdeki ağrının şiddetlenmesi,

• Kollarda ve ellerde güçsüzlük veya uyuşma hissinin artması,

• Yürüme ve denge güçlüğünün belirginleşmesi,

• Mesane veya bağırsak kontrolünde değişiklikler.

Fıtığın ilerlemesinde tedaviye uyumsuzluk, yeni travmalar, yaşın ilerlemesi gibi etkenlerin rolü olabilmektedir. Bu tür belirtilerin fark edilmesi durumunda zaman kaybetmeden hekime başvurulması önemlidir.

Boyun Fıtığı Egzersiz Hareketleri

Boyun ve omurga bölgesi insan vücudu için oldukça önemli bölgelerdir. Yapılabilecek yanlış ve ters bir hareket kişinin ömür boyu yatağa veya tekerlekli sandalyeye bağlı kalmasına sebep olabilir. Bu sebeple normal yaşantımızı devam ettirirken, eşya kaldırırken, spor yaparken ani ve zor hareketlerden kaçınılması gerekmektedir.

Boyun fıtığı teşhisi konmuş kişinin ise sporu ve egzersizi hayatına dahil etmesi gerekmektedir. Fakat bu aşamada net olarak bir takım egzersizler söylememiz doğru olmayacaktır. Zira kişide olan fıtığın hangi omurların arasında olduğu, ne derecede olduğu gibi etkenler hareketleri de etkileyebilir. Bu sebeple Boyun Fıtığı Egzersiz Hareketleri bir uzman fizyoterapist ve fizik tedavi uzmanı eşliğinde ve onun öğrettiği şekilde yapılmalıdır.

Genel olarak, bir uzman kontrolünde planlanan egzersiz programlarında karın kaslarını, sırt kaslarını ve boyun kaslarını güçlendirici hareketler ile esneme çalışmalarına yer verilebilir. Bu tür programlara başlarken hafif tempoda ilerlenmesi, şiddetin ve tekrar sayısının kademeli olarak artırılması, hareketler sırasında derin ve düzenli nefes alınması önerilebilir. Herhangi bir ağrı hissedildiğinde egzersize devam edilmemesi ve durumun uzmana bildirilmesi gerekmektedir.

Cerrahi Tedavi Gerektirebilecek Durumlar

Boyun fıtığı vakalarının önemli bir kısmı istirahat, ilaç tedavisi ve egzersiz gibi cerrahi olmayan yöntemlerle olumlu şekilde yönetilebilmektedir. Bununla birlikte bazı durumlarda hekim, cerrahi tedaviyi gerekli görebilir. Cerrahi değerlendirmenin ön plana çıkabildiği durumlar arasında şunlar sayılabilir:

• Diğer tedavi yöntemlerine yanıt vermeyen şiddetli ağrı,

• Kollarda ve ellerde diğer tedavilerle düzelme göstermeyen güçsüzlük veya uyuşma,

• Mesane veya bağırsak kontrolünde ortaya çıkan sorunlar,

• Kollarda veya ellerde his ya da hareket kaybı,

• Belirtilerin hızlı şekilde ilerlemesi.

Boyun fıtığı ameliyatlarında genel olarak fıtıklaşan disk parçasının çıkarılmasına yönelik disk cerrahisi yöntemleri kullanılabilmektedir. Cerrahi öncesinde hastanın MR veya BT gibi görüntüleme yöntemleriyle detaylı değerlendirilmesi, olası risk ve faydaların hasta ile hekim tarafından birlikte gözden geçirilmesi gerekmektedir.

Boyun Fıtığı Ameliyatı Nasıl Yapılır ?

Genellikle ameliyatsız yöntemlerle tedavi edilse de bazı durumlarda boyun fıtığı ameliyat edilerek tedavi edilir. Peki Boyun Fıtığı Ameliyatı Nasıl Yapılır şu şekilde açıklayabiliriz. Genel anestezi etkisi altında minik kesiler açılarak yapılan bu ameliyatta mikrocerrahi yöntemi kullanılmaktadır.

Fıtığın durumuna ve hastanın durumuna göre ameliyat süresi yaklaşık olarak 30 dakika ile 3 saat arası sürmektedir. Ameliyatın ardından kişinin 6 ay boyunca kullanacağı boyunluk, boyuna takılır. Ameliyatın ardından 1 gün hastanede kalan hasta, ertesi gün taburcu edilir.

Boyun Fıtığı Ameliyatlarında Süreç ve Sonuçlar Nasıl Değerlendirilir ?

Boyun fıtığı ameliyatı sonrasında hastaların büyük bir bölümünde şikayetlerde belirgin ölçüde azalma ve yaşam kalitesinde iyileşme gözlemlenebilmektedir. Sonuçların değerlendirilmesinde etkili olabilecek bazı faktörler şunlardır:

• Ameliyat öncesinde belirtilerin şiddeti,

• Belirtilerin ne kadar süredir devam ettiği,

• Hastanın genel sağlık durumu,

• Uygulanan cerrahi tekniğin türü.

Ameliyat öncesi belirtilerin çok şiddetli olması ve uzun süredir devam etmesi, iyileşme sürecini ve elde edilebilecek sonuçları kişiye göre farklı şekilde etkileyebilir; bu nedenle kişiye özel değerlendirme için hekiminize danışmanız önerilir.