Kadın Hastalıkları ve Doğum

Kadın Hastalıkları ve Doğum

Kadın hastalıkları ve doğum alanı, her yaştan kadının sağlık problemlerinin incelendiği bir tıbbi branştır. Bu alanda genel rutin kontroller, gebelik ile ilgili uygulamalar (gebelik takibi, tahliller vb.), kadın sağlığına etki eden enfeksiyonlar ile kadın üreme sisteminde görülen bazı kanserlerin tanı ve tedavi süreçleri değerlendirilir. Kadın sağlığı ve doğum alanında görülen rahatsızlıkların incelenmesinde sıklıkla smear testi, ultrasonografi, jinekolojik muayene ile kan ve idrar tahlili gibi yöntemler kullanılır. Aşağıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; kişiye özel tanı ve tedavi yaklaşımı için ilgili uzman hekime danışılması önerilir.

Rahim Ağzı (Serviks) Kanseri

Rahim ağzı (serviks) kanseri, kadınlarda sık görülen kanser türleri arasında yer almaktadır. Hastalığın başlangıcında rahmin (uterusun) vajinaya açıldığı yer olan rahim ağzı (serviks) yüzeyindeki hücrelerin değişime uğramasıyla anormal hücre oluşumu gözlenir. Oluşan anormal hücreler fark edilmediğinde zaman içerisinde kanser hücrelerine dönüşme ihtimali artabilir. Rahim ağzı kanserinin adenokarsinom ve skuamoz hücreli karsinom olmak üzere iki tipi vardır. Adenokarsinom, skuamoz hücreli karsinoma göre daha zor teşhis edilebilen bir kanser türü olarak değerlendirilir.

Rahim ağzı kanseri için belirlenen risk faktörleri human papilloma virüs (HPV), sigara kullanımı, yaşlanma, çok sayıda doğum yapma, genetik yatkınlık, birden fazla kişiyle cinsel ilişkiye girilmesi, diyet ve bağışıklık sisteminin zayıf olması gibi etmenler olarak sıralanabilir. Human papilloma virüsü, rahim ağzı kanseri nedenleri arasında en sık rastlanan etkendir. Human papilloma virüsü çoğunlukla belirgin semptom vermez ve birçok türü vardır. Tip 16 ve tip 18 human papilloma virüs, rahim ağzı kanseriyle en çok ilişkilendirilen tipler arasında yer alır.

Rahim ağzı kanseri tanısı, sıklıkla human papilloma virüs ve smear testleri sırasında rastlantısal olarak konulabilir. Bu nedenle düzenli olarak smear ve human papilloma testi ile tarama yapılması, henüz kansere dönüşmemiş lezyonların saptanmasına ve ilerlemenin önlenmesine katkı sağlayabilir. Smear testi sonuçları şüpheli olarak değerlendirilen bireylere, daha detaylı inceleme amacıyla kolposkopi yöntemi ve biyopsi uygulanabilir.

Rahim ağzı kanseri olan hastalar ağrı, kokulu akıntı, cinsel ilişki sonrası kanama veya menstrual siklusta bozulmalar gibi şikayetlerle kliniğe başvurabilir. Hastalığın ilerlediği ve uzak dokulara metastaz yaptığı durumlarda ise sırt ve bel ağrısı, iştah ve kilo kaybı, ödem, yorgunluk ve halsizlik gibi bulgular ortaya çıkabilir.

Rahim ağzı kanseri tedavisi, hastalığın evresine ve hekimin değerlendirmesine göre değişiklik gösterir. Hastalığın erken evrelerinde genellikle cerrahi tedavi uygulanır; kanserin yayılımına göre uterus (rahim) kısmen ya da tamamen çıkarılabilir. Ayrıca uterusa ait lenf nodları da daha fazla yayılımı önlemek amacıyla alınabilir. Hastalığın ileri evrelerinde ise genellikle radyoterapi ve kemoterapi kombinasyonundan oluşan bir tedavi planı uygulanabilir. Tedavi seçimi her hasta için hekim tarafından bireysel olarak belirlenir.

Rahim ağzı kanserinden korunmada human papilloma virüs (HPV) aşısının yaptırılması önerilmektedir. Ayrıca hastalığa yol açabilecek risk faktörlerinden kaçınmak da önemlidir. Kişisel risk durumu ve korunma yöntemleri için hekiminize danışmanız önerilir.

Üriner İnkontinans (İdrar Kaçırma)

Üriner inkontinans (idrar kaçırma), istemsiz olarak farklı şekillerde idrar tutamama durumu olarak tanımlanır. Kadınlarda en sık doğum sonrası veya uterus (rahim) cerrahileri sonrası mesanenin tonusunun ve pozisyonunun bozulmasına bağlı olarak görülür. Erkeklerde ise prostat cerrahileri sonrasında üriner inkontinans problemi görülebilir.

Üriner inkontinansın sık görülen nedenleri arasında yaşlanma, obezite, intraabdominal basıncın artmasına neden olan kronik konstipasyon ve öksürük, doğum yaralanmaları ve idrar yolları problemleri sayılabilir. Yaşın ilerlemesiyle idrarın tutulmasını sağlayan mekanizmalar zamanla etkisini yitirebilir. İntraabdominal basıncı arttıran faktörler, diyaframla birlikte pelvik taban kaslarına da etki ederek pelvik tabanda zorlanmaya ve kasların düzgün çalışamamasına neden olabilir. Obezite de benzer şekilde intraabdominal basınç artışına etki edebilir. İdrar yollarında görülen üreter taşı, böbrek taşı, idrar yolu enfeksiyonları gibi problemler de inkontinansa neden olabilir.

Üriner inkontinansın stres inkontinansı, urge inkontinans (sıkışma), taşma inkontinansı ve miks tip inkontinans olmak üzere belirlenmiş dört türü vardır. Stres inkontinansı, intraabdominal basıncı arttıracak herhangi bir durumda (öksürme, hapşırma, ıkınma, ağır kaldırma vb.) idrarın tutulamamasıdır. Urge inkontinans, ani oluşan idrar yapma isteğiyle idrarın tutulamaması olarak tanımlanır. Taşma inkontinansı, idrara çıkma isteğinin geç oluşması ya da oluşmamasıyla ilgili bir durumdur; mesane çok dolmasına rağmen hasta rahatsızlık hissetmeyebilir ve genellikle sızıntı şeklinde idrar kaçırma görülür.

Üriner inkontinansı olan hastalar genellikle çok sık idrara çıkma, idrar yolları enfeksiyonları ve miksiyon (işeme) sırasında hissedilen ağrı gibi şikayetlerle kliniğe başvurabilir. Tanı; sistometri, sistoskopi, idrar tahlili, ultrasonografi (US) ve elektromiyografi (EMG) gibi farklı yöntemlerle konulabilir. Sistometri değerlendirmesinde mesane içi basınç ölçümü gerçekleştirilir. Sistoskopi, mesane ve üretranın görüntülenmesi amacıyla kullanılan bir yöntemdir. Elektromiyografi değerlendirmesinde kontinansı (idrarın tutulmasını) sağlayan kasların tonusu ve lokalizasyonları incelenir. İdrar tahlili, idrar yolu enfeksiyonlarının varlığını incelemek amacıyla yapılır.

Üriner inkontinans tedavisinde medikal tedavi ve cerrahi yöntemler kullanılabilir; tedavi yaklaşımı inkontinans tipine ve hekimin değerlendirmesine göre değişiklik gösterir. Stres inkontinansı olan hastalarda sıklıkla cerrahi yaklaşımla üretra etrafına destekleyici bir materyal yerleştirilebilir. Urge inkontinans yönetiminde öncelikle pelvik taban kaslarını kuvvetlendirmeye yönelik çeşitli pelvik taban egzersizleri (Kegel egzersizleri) önerilebilir. Uygun tedavi yöntemi hekim tarafından belirlenir.

Gebelik ve Doğum

Doğum, normal fizyolojik bir olay olmasına rağmen doktor takibinde gerçekleştirilmesini ve gerektiğinde uygun tıbbi müdahalelerin yapılmasını gerektiren bir süreçtir. Gebelik ve doğum sürecinde yaşanabilecek problemlere yönelik müdahaleler, sürecin normal seyrine dönmesine katkı sağlayabilir. Gebeler, gebelik boyunca düzenli olarak değerlendirilerek ihtiyaçları belirlenir. Doğuma yakın dönemde ise gebenin doğum şekline hekim tarafından karar verilir.

Gebelik takibi, doktor kontrolü açısından gebe kalmayı planlama döneminden doğum sonrası döneme kadar uzanmalıdır. Gebe kalmadan önce dikkat edilmesi gereken konular arasında annenin genel sağlık durumu, önceki gebeliklerin seyri, geçirilmiş hastalıklar, genetik kökenli hastalıklar ve kullanılan ilaçlar sayılabilir. Gebenin sağlığı, bebeğin gelişimi açısından önemlidir. Gebelik muayenesinde genellikle kan tahlili, idrar tahlili ve bazı özel değerlendirmeler yapılır. Üçlü tarama testi ve oral glikoz tolerans testi (şeker yüklemesi) de sıklıkla yapılan değerlendirmeler arasındadır. Üçlü tarama testi, kromozomal anomalilerin ve genetik bozuklukların değerlendirmesinde kullanılan, gebeliğin 16-18. haftaları arasında uygulanan bir testtir. Oral glikoz tolerans testi ise gebelik şekeri açısından genellikle 24. haftada uygulanır. Gebelik boyunca takip amacıyla kilo takibi, tansiyon ölçümü, ödem kontrolü, fetal kalp seslerinin dinlenmesi ve fetusun pozisyon kontrolü gibi rutin değerlendirmeler yapılır.

Gebelik boyunca anne adayları sıklıkla mide bulantısı, kusma, konstipasyon (kabızlık), sık idrara çıkma, vajinal akıntı, bacaklarda, el bileklerinde ya da vücudun genelinde ödem, bacak krampları, eklem ağrıları, sırt ağrısı, pelvik baskı ve memelerde hassasiyet gibi şikayetler tarif edebilir.

Anne adaylarının gebelik süresince özen göstermesi gereken bazı konular vardır. Sigara kullanımının düşük doğum ağırlığıyla ilişkilendirildiği bilinmektedir. Gebelik süresince sıkmayan, rahat ve bol kıyafetlerin tercih edilmesi önerilir. Gebeliğin her döneminde hekim önerileri doğrultusunda uygun fiziksel aktivite yapılması önemlidir. Düzenli egzersiz, vücudun değişen ağırlığına ve metabolik aktivite düzeyine uyum sağlanmasına yardımcı olabilir. Bu kapsamda doğuma hazırlık eğitimi ve doğum sırasında kullanılacak kasları güçlendirmeye yönelik egzersizler hekim/uzman yönlendirmesiyle uygulanabilir.

Gebelik boyunca dikkat edilmesi ve karşılaşıldığında hekime başvurulması gereken bazı acil durumlar vardır: vajinal kanama, suyun gelmesi, bayılma, düşmeyen ateş, şiddetli baş ağrısı, şiddetli sırt ağrısı ve bebeğin olağan hareketlerinde azalma gibi durumlarda vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması önerilir.

Vimfay ile Kadın Hastalıkları ve Doğum Koordinasyonu

Vimfay, kadın hastalıkları ve doğum alanında tanı, tedavi veya cerrahi hizmeti sunan bir sağlık kuruluşu değil; hasta ile iş birliği yaptığı hastaneler ve uzman hekimler arasında iletişim, randevu planlama, süreç koordinasyonu ve refakat gibi destek hizmetleri sunan uluslararası bir sağlık turizmi aracı kuruluşudur. Belirli bir tanı, tedavi yöntemi veya sonuç garantisi verilmemektedir; her hastanın değerlendirmesi ve tedavi planı ilgili uzman hekim tarafından yapılır. SGK/sigorta kapsamı ve anlaşma durumu ile ilgili güncel ve resmi bilgiler için SGK'nın resmi kaynaklarından veya e-Devlet üzerinden teyit alınması önerilir. Kadın hastalıkları ve doğum alanında sağlık kuruluşu araştırma, iletişim ve organizasyon süreçlerinde destek almak isteyenler Vimfay ile iletişime geçebilir.